Klein, lief en rond, dat was lange tijd het typische vrouwenautootje. En nog altijd letten we op uiterlijk en vernuft. Maar steeds meer vrouwen vallen voor snelheid en kracht of voor groot en veilig. Women on wheels kiezen hun eigen auto.

De auto-industrie kan niet meer om vrouwen heen. Vrouwen werken en maken carrière, dus hebben of leasen ze een auto. Had in 1985 nog maar 36% van de vrouwen met een rijbewijs een auto, in 2004 was dat 60%, blijkt uit cijfers van het CBS. 47% van alle nieuwe auto’s in 2004 werd gekocht door vrouwen, volgens Bovag en de Rai-vereniging. En als ze de auto niet alleen kopen, bemoeien ze zich nadrukkelijk met de aankoop (of de lease-keuze). Bij 80% van alle autoaankopen was het de vrouw die eigenlijk de beslissing nam.

Toch nemen autofabrikanten vrouwen nog niet zo lang serieus als afnemersgroep. Natuurlijk, vrouwen hadden wel boodschappenwagentjes, zeiden de heren autofabrikanten, maar de echte, serieuze auto’s werden gekocht door mannen. Halverwege de jaren ’90 ging die redenering echter niet meer op. Trendwatchers kondigden massaal aan dat de samenleving vrouwelijker zou gaan worden. Vrouwen hadden immers steeds meer in de maatschappelijke melk te brokkelen. Alles zou zachter, ronder en kleuriger worden. De auto-industrie schrok wakker en besloot toch maar eens verder te kijken dan hun mannelijke neus lang was. Rap haalden ze vrouwen aan boord. Niet om charmant op de motorkap te liggen, maar om de heren te vertellen wat vrouwen nou eigenlijk willen. Zo startte Ford het Women’s Marketing Panel, met als taak de vrouwelijke inbreng bij nieuwe modellen te vergroten. Volvo liet zelfs een vrouwelijk designteam een conceptauto ontwikkelen, speciaal voor vrouwen. Niet om op de markt te brengen, maar om van te leren.

De eerste conclusie van de autoproducenten na deze inspanningen: vrouwen willen kleine, ronde autootjes, die niet te duur zijn en er pittig en leuk uitzien. Marktonderzoeksbureau MarketResponse typeert deze bestuursters als ‘de praktische vrouw’. De praktische vrouw interesseert zich niet erg voor techniek of merken, is zelfverzekerd en voelt zich op haar gemak achter het stuur. Ze houdt van opschieten en wil vooral dat haar auto handig en compact is.

Het ene na het andere vrolijk gekleurde wagentje rolde de markt op. Nissan verbeterde de Micra, Fiat leukte de Panda op en Ford introduceerde de Ka. Van deze laatste is 72% van de bezitters vrouw. De vrouwelijkheid zit ‘em niet alleen in de vormgeving, maar ook in de details. Zo zit er bij de meeste auto’s ook een make-up spiegeltje bij de bestuurdersstoel, is de besturing lichter, kun je makkelijker in- en uitstappen en is er meer opbergruimte voor hand- en andere tassen.

Daarnaast ontdekten autofabrikanten dat vrouwen vaker iets persoonlijks maken van hun auto. Een auto is voor hen niet alleen een motor en stuur; hij (of zij) moet uniek en persoonlijk zijn. Hij moet iets zeggen over wie je bent en je moet je er in thuis voelen. Steeds meer auto’s kunnen daarom ‘gecustomized’ worden. Zo kunnen Mini-kopers naar eigen smaak hun persoonlijke Mini samenstellen. Ook bevatten auto’s vaker accessoires die niet functioneel zijn, maar wel leuk. De nieuwe Volkwagen Beetle heeft bijvoorbeeld een bloemenvaasje in het dashboard. De auto wordt er niet sneller van, maar wel gezelliger.

De eerste versies van deze vernieuwde auto’s hebben inmiddels het tweedehands circuit bereikt, waar ze bijzonder populair zijn. Monique Engelaar (29) is de trotse eigenaresse van een eerste generatie vernieuwde Nissan Micra, een donkergroene uit 1997. “Toen ik mijn rijbewijs had, wilde ik direct een auto. Ik had niet veel te besteden, maar ik wilde wel een beetje een fatsoenlijke motor. De Micra is niet zo’n lievige auto. Ik houd van doorrijden en hij kan best hard. Ik kan er ook niet tegen als mannen zeggen dat vrouwen niet kunnen rijden.” Omdat Monique in de stad woont, wil ze geen grote auto. “Het is handig met parkeren. Bovendien zit ik er meestal toch in m’n eentje in. Dat vind ik heerlijk. De zon buiten, meezingen met de radio, sigaretje erbij… dat geeft me echt een gevoel van vrijheid.” Ze vindt dit een mooi ‘beginautootje’. “Ik kan me mooiere kleuren voorstellen dan donkergroen. Als ik echt geld had, zou ik een Alfa 147 kopen.” Tot die tijd wordt haar Micra gepimpt. “Ik heb een radio-cassettespeler, maar daar komt nu een vette stereo in,” lacht ze.

Snel en stoer

Niet iedere vrouw wil een handig autootje. Steeds meer vrouwen raken geïnteresseerd in snelle, stoere auto’s, zoals de Audi A4 of de Saab 9.3. Velgen, brede banden en de topsnelheid vinden ze minstens zo interessant als de kleur. MarketResponse noemt dit de ‘expressieve vrouw’. Haar interesse in auto’s verschilt niet veel van die van mannen. Ze houdt van snel en spannend autorijden. Zowel vorm, kleur als techniek zijn voor haar belangrijk.

Mariejoze Witteveen (36) ruilde haar Ford Ka in voor een BMW Z3. “Ik vond de Ka maar een koekblik. Op een dag zei ik voor de gein: ik ga hem inruilen en zag de Z3 staan. Ik was direct verliefd. Het voelt fantastisch en stoer om er in rond te rijden; ik zit altijd met een grijns van oor tot oor achter het stuur. Hij rijdt heerlijk stabiel. En je gaat zo lekker strak door de bochten! Ik vind het leuk om in mijn spiegeltje naar gezichten van mensen op straat te kijken als ik door een dorp rijd. Sommigen kijken afkeurend; anderen vol bewondering. Anderen zijn verbaasd dat er een vrouw achter het stuur zit. Soms proberen auto’s het tegen me op te nemen, maar dat moet je niet proberen. Dat red je toch niet. De volgende keer wil ik weer een sportauto. We zijn nu aan het sparen voor een Z4.’

Deze vrouwen weten uitstekend wat ze willen, vertellen autodealers. Ze bereiden zich voor op internet en stellen gerichte vragen. Met reclame gaan ze rationeler om dan mannelijke kopers of leasers, blijkt uit Amerikaans onderzoek. Mannen worden vaker verleid door het gevoel dat de auto ze geeft. Ze hebben genoeg aan een advertentie met een mooie foto van de auto en een verleidelijke kopregel. Vrouwen willen er graag een informatieblokje bij, met feitelijke informatie.

Meike Huber (33) is een autofreak. Ze recenseert maandelijks de grootste, stoerste auto’s voor het technologie-magazine Bright. Zelf heeft ze een oude Mercedes. “Hij is groot, goudkleurig en lekker ordi. Vroeger was het een directeursauto. Ik sta er soms wel eens mee langs de weg, maar dan red ik me wel. Daarvoor heb ik een cursus autoreparatie gedaan.” De auto heeft haar een sterk en vrij gevoel. “Ik vind autorijden ook heel leuk. Ik kan intens gelukkig zijn in mijn auto.” Dat ze een vrouwelijke autorecensent is, vindt niet iedere autoproducent vanzelfsprekend. “Sommigen vinden het leuk, maar anderen gaan me heel omslachtig dingen uitleggen.” De meest indrukwekkende auto die ze gereden heeft, was een BMW M6. “Die auto was spectaculair. Zo snel als hij optrok… geweldig!” Als ze auto’s bekijkt, let ze zowel op het motorvermogen, technische veiligheidsaspecten en het rijcomfort als op details. “Goede vakjes zijn nog vaak een groot gemis. Daar kan ik me gek aan ergeren. Ik vind frutsels niet belangrijk, maar ik testte laatst een auto die een dimlicht had op het make-upspiegeltje. Een briljante vondst!”

Voor vrouwen die werk en gezin combineren is een kleine, pittige of snelle auto niet praktisch. Twee kinderen en een kinderwagen prop je immers niet makkelijk in een Ford Ka of een flitsende cabrio. Zij willen vooral dat hun auto groot, praktisch is en veilig. En dat betekent niet direct tuttig!

Populair zijn ‘Multi Purpose Vehicles’ (MPV’s) als de Volkswagen Sharan of de Renault Espace. “De stationcar is een beetje passé,” zegt Danny Jansen van Family Cars, specialist in tweedehands gezinsauto’s. “De SUV, zoals de Jeep Cherokee of de Porsche Cayenne, neemt die rol over. Een SUV is groot, veilig en praktisch, maar tegelijkertijd stoer.”

Jansen krijgt de laatste jaren meer vrouwen over de vloer. “Maar ze verontschuldigen zich vaak dat ze niet genoeg verstand hebben van auto’s. Dat is helemaal niet nodig. Ze letten op andere dingen. Minder op de motor en de topsnelheid, maar meer op praktische dingen, zoals de veiligheid en of kinderen makkelijk in- en uit kunnen stappen.” Houdt de auto-industrie volgens Jansen rekening met de vrouwelijke koper? “Nog niet altijd. Maar bij bijvoorbeeld de Ford Windstar merk je dat daar vrouwen aan mee hebben gewerkt. Die heeft onder andere elektrische schuifdeuren en een spionnetje, waarmee je op de achterbank kunt kijken. Dat zijn typisch dingen die vrouwen belangrijk vinden.”

Ria Meester (42) heeft een Toyota Picnic, een zespersoons MPV. “We hebben vier kinderen van 9, 7, 5 en 1 jaar oud. De Picnic is voor ons de ideale auto, want hij heeft twee achterbanken, zodat we er met z’n zessen in kunnen. Als het nodig is, kan degene op de passagiersstoel bij de kinderen komen, want er is geen middenbank.” Tijdens de aankoop lette Ria vooral op de praktische, veilige en kindvriendelijke elementen. “Veiligheid staat voorop. De auto geeft me een stabiel, robuust gevoel. Ik vond het ook belangrijk dat de gordels op iedere zitplek goed waren.” De laadruimte is echter krap. “Met vier kinderen moet je veel meenemen. De buggy, speelgoed, boodschappen… dat is lastig. Als we met beleid inpakken, redden we het net.” Een kindvriendelijke auto betekent dat je niet altijd je eigen favoriete muziek kunt draaien. “We luisteren veel naar kindermuziek. Daar raak je aan gewend. Soms rijd ik alleen naar mijn werk en merk ik dat ik uit volle borst meezing met een CD van Kinderen voor Kinderen.”